Wake up: Kinderboeken en kinderfilmpjes
Als je even met me mee wilt denken ...
Albert van Kampen
hoi!
Misschien kun je helpen. Ik zoek een bepaalde categorie kinderboeken en - filmpjes. Maar ik moet het even uitleggen. Het luistert nauw, denk je even met me mee?
Goed en fout tegelijk, hoe kan dat?
Heel veel kinderboeken voor jonge kinderen zijn hartstikke leuk. Ze zijn leuk om (voor) te lezen en de inhoud is vaak ook nog vormend voor normen en waarden. Dat is goed. Toch is er, daarnaast, ook een andere kant. Deze boeken werken de secularisatie ("met God geen rekening houden") sterk in de hand. Laat me proberen uit te leggen waarom.
Doodzwijgen
Kinderboeken hebben een sterk vormende werking. Ze vormen in het hoofd en het hart van het kind een realiteit. Die realiteit wordt bepaald door de figuren en gebeurtenissen in het verhaal, mensen of dieren of allerlei figuurtjes. Zij leiden hun leven en ze maken van alles mee. Dat is prima, vaak is daarin het gewone leven voor het kind heel herkenbaar. Maar er ontbreekt iets, er ontbreekt Iemand: God komt er niet in voor. Dus wat gebeurt er? Door al die boekjes wordt in het kinderhart onbewust een beeld gevormd over het dagelijkse leven. "God doet niet mee, God doet er niet toe" en onbewust "God is er niet" - ja zelfs het woord 'God' wordt gewoon heel vréémd. God wordt immers nóóit positief genoemd in de dingen van het gewone leven.
Hetzelfde gebeurt in de samenleving en misschien ook wel in bepaalde mate op de scholen. We leven in een tijd waarin Gods aanwezigheid, Zijn werken, niet benoemd worden voor het gewone leven. Iemand stelselmatig niet benoemen is gelijk aan 'niet meedoen', 'er niet bij zijn', 'er niet zijn', 'niet van belang zijn'. Doodzwijgen, kun je haast wel zeggen.
Dat niet alleen. Het is natuurlijk ook een gemiste kans! Als God wel benoemd wordt, leert het kind (dagelijks) leven met God.
Meer dan Bijbelverhalen
Dan heb je de categorie kinderboeken met bijbelverhalen. Dat is uiteraard hélémáál prima. Gebruik ze maar vaak. Maar kijk wel even wat er dan gebeurt. Wanneer kinderen de dingen van het geloof alleen in relatie tot bijbelverhalen leren kennen, dan ontstaat in hun hoofd het beeld van twee werelden. Je hebt de gewone dagelijkse wereld (van de kinderboeken, van de tablet enz. enz.) en je hebt de geloofswereld (van de Bijbelverhalen). Wat ontbreekt is de verbinding tussen die twee. En die verbinding is juist in onze tijd essentieel, essentieel. Het is van belang naar de kinderen duidelijk te maken dat het gewone leven een leven met God is. God is erbij en God werkt en je kunt dat aanwijzen (jawel). Dat moet benoemd worden. Maak Gods aanwezigheid met woorden zichtbaar. Misschien is dat niet altijd zo duidelijk, maar beter es een fout maken dan God verzwijgen. Want 'God verzwijgen' staat gelijk aan het communiceren van 'God doet er niet toe in mijn gewone leven'.
Viraal gaan
We leven in de tijd van het corona-virus. We ontdekken hoe zo'n virus om zich heen grijpt met kracht en grote reikwijdte. Wat een impact heeft zo'n virus! Wel, zo is het ook met het secularisatie-virus. Dat virus brengt het spreken en denken over God, over Jezus, over de H.Geest tot zwijgen. Dat virus ontkoppelt het gewone leven van het geloofsleven en maakt zo het geloofsleven kwetsbaar. Dat virus maakt dat we het als gelovigen steeds lastiger vinden om God 'te zien' of te ervaren. Dat virus grijpt al tientallen jaren om zich heen. Met vele afhakers tot gevolg.
Zo'n kinderboek lezen is geen punt natuurlijk. Maar besef de jarenlange druppelsgewijze impact van dit en andere zaken samen. Hoe hol je een steen uit? Door er gedurig druppels op te laten vallen. Na verloop van tijd onstaat een holte.
Zorg dat God opgemerkt wordt in het dagelijkse leven.
Wat ik zoek, dat zijn titels van kinderboeken, die (net als de seculiere kinderboeken) het gewone leven bestrijken máár: die daarbij de aanwezigheid en het werk van God benoemen. Wat is benoemen? Benoemen is simpel ergens woorden aan geven. Dus iets ís er, maar zeg (schrijf) het dan hardop. Dus bijvoorbeeld: er is een uiting van liefde, laat iemand dan zeggen dat God de bron van liefde is. Of vermeld de woorden van een gebed in bepaalde omstandigheden. Of laat God geeerd worden als Schepper door de mooie dingen als kado of als superprestatie van God te benoemen. Of laat een Bijbels principe benoemd zijn als de goede wil van God. Of laat er een 'Dank U Heer' zijn bij iets moois of bij iets wat lukt: bijvoorbeeld: volgend jaar naar een nieuwe groep: dank U Heer! Of als iets niet lukt 'Help ons Heer'. Enzovoorts. Enzovoorts. Niet overstelpend. Niet dwingend. Niet moraliserend. Maar gewoon, natuurlijk.
Verwijs-lijst
Snap je wat ik bedoel? Van zulke boekjes wil ik graag een lijst maken. En die lijst publiceren op deze site. Voor de gemeente, voor ouders en opa's en oma's ed. 'Geloven met kinderen' wordt voor een goed deel bevorderd door zulke boekjes!
Hetzelfde geldt natuurlijk voor filmpjes!!
Oeps ja, de filmpjes! (oke, games zullen we het nu niet over hebben). Misschien is het aantal en de impact van filmpjes nog wel groter dan van boeken!!
Ik ontvang graag links.
Sowieso zijn reacties welkom, dan krijgen we voortschrijdend inzicht :).
Bij voorbaat dank!
Welke invloed heeft Pipi Langkous gehad op kinderen? Hoeveel van die invloed brengt dichter bij Jezus?